Chiều ngày 22/4/2025, tại trụ sở Bộ Tư pháp, Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý và một số đơn vị thuộc Bộ Tư pháp đã tiếp và làm việc với Đoàn công tác cấp Vụ của Bộ Tư pháp Lào để trao đổi, tìm hiểu quy định pháp luật liên quan đến bảo vệ trẻ em của hai nước. Trên tinh thần cởi mở, hai bên đã trao đổi sâu về các quy định pháp luật về các biện pháp xử lý trẻ em có hành vi vi phạm pháp luật, trong đó nhấn mạnh việc thực hiện xử lý chuyển hướng thông qua hòa giải ở cơ sở.
Hai bên chụp ảnh lưu niệm.
Tham dự buổi làm việc, về phía Lãnh đạo đơn vị cấp Vụ thuộc Bộ Tư pháp Việt Nam có bà Ngô Quỳnh Hoa - Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý; ông Phan Đăng Kiên - Phó Cục trưởng Cục Hành chính tư pháp và đại diện chuyên viên một số đơn vị thuộc Bộ: Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, Cục Pháp luật hình sự hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính, Cục Hành chính tư pháp, Vụ Hợp tác quốc tế. Về phía Đoàn công tác Bộ Tư pháp Lào do ông Xay nha sắc KẺO MA NI VÔNG, Phó Vụ trưởng Vụ quản lý và khuyến khích công tác tư pháp làm Trưởng đoàn và một số lãnh đạo cấp phòng, chuyên viên thuộc các đơn vị chuyên môn của Bộ Tư pháp.
Thay mặt Đoàn công tác, đồng chí Phó Vụ trưởng Phó Vụ trưởng Vụ quản lý và khuyến khích công tác tư pháp, Bộ Tư pháp Lào cảm ơn Bộ Tư pháp Việt Nam, Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, Vụ Hợp tác quốc tế và các đơn vị thuộc Bộ đã đón tiếp trọng thị và chuẩn bị chu đáo cho chương trình làm việc của Đoàn. Đáp lại tình cảm và sự quan tâm của nước Bạn Lào tới công tác hòa giải ở cơ sở của Việt Nam, đồng chí Ngô Quỳnh Hoa khẳng định sự vui mừng được đón tiếp Đoàn cán bộ Bộ Tư pháp Lào và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm thành công và những tồn tại, hạn chế của công tác hòa giải ở cơ sở của Việt Nam. Đại diện Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý đã thông tin với Đoàn công tác về công tác hòa giải ở cơ sở Việt Nam.
Tại buổi làm việc, Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật đã trao đổi, trả lời nhiều câu hỏi của Đoàn bạn về các nội dung liên quan đến việc áp dụng hòa giải ở cơ sở trong trường hợp người chưa thành niên vi phạm pháp luật hình sự. Bà Ngô Quỳnh Hoa chia sẻ hòa giải ở cơ sở được xem là phương thức giải quyết mâu thuẫn dựa trên sự tự nguyện và đoàn kết cộng đồng với tỷ lệ hòa giải thành trung bình hằng năm cao trên 81%, góp phần giảm tải áp lực cho các cơ quan tư pháp. Bên cạnh đó, các biện pháp xử lý chuyển hướng theo Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024 ưu tiên tính giáo dục, phục hồi và hỗ trợ thay vì trừng phạt, nhằm thiết lập hệ thống tư pháp thân thiện, tạo điều kiện cho người chưa thành niên sai phạm có cơ hội sửa chữa và phát triển lành mạnh. Trao đổi về thể chế quy định đối với người chưa thành niên, các cán bộ Đoàn công tác Lào cho biết, ngoài đạo luật về trẻ em, Lào còn ban hành Luật tố tụng cho trẻ em[1].
Đoàn công tác của Bộ Tư pháp Lào trao quà lưu niệm.
Luật Hòa giải ở cơ sở của Việt Nam quy định hành vi vi phạm pháp luật mà theo quy định phải bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì không được hòa giải. Tuy nhiên, những trường hợp người dưới 14 tuổi thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về hình sự thì sẽ được hòa giải ở cơ sở. Còn những người từ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi nếu có hành vi vi phạm pháp luật thuộc một số trường hợp rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng theo quy định của Bộ luật hình sự thì sẽ không được hòa giải. Trong khi đó, Đoàn công tác của Bộ Tư pháp Lào cho biết, trẻ em Lào (người dưới 18 tuổi) phạm tội sẽ được tiến hành hòa giải ở cơ sở.
Ở Việt Nam, pháp luật về hòa giải ở cơ sở quy định việc hòa giải do hòa giải viên ở cơ sở thực hiện và không đặt ra thủ tục bắt buộc, cứng nhắc khi tiến hành hòa giải mà trao quyền chủ động cho hòa giải viên trong việc lựa chọn cách thức, thời điểm và phương pháp phù hợp với từng vụ việc cụ thể. Tuy nhiên, để bảo đảm tính hiệu quả, thống nhất và nâng cao chất lượng hòa giải, hòa giải viên thường thực hiện quy trình chung gồm ba bước cơ bản: (i) chuẩn bị hòa giải; (ii) tiến hành hòa giải; (iii) theo dõi thực hiện sau khi hòa giải thành.
Ngoài ra, Đoàn công tác Lào cũng quan tâm đến việc áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật. Đại diện Cục Pháp luật hình sự hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính, Bộ Tư pháp Việt Nam cũng trao đổi về việc áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng với người chưa thành niên và pháp luật hình sự có liên quan đến người chưa thành niên theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024.
Đại diện Đoàn công tác của Bộ Tư pháp Lào, ông Xay nha sắc KẺO MA NI VÔNG, bày tỏ sự trân trọng trước những chia sẻ từ phía Bộ Tư pháp Việt Nam và khẳng định những kinh nghiệm này sẽ là tài liệu quan trọng để phía Lào nghiên cứu, áp dụng phù hợp với đặc thù thực tiễn tại Lào. Đại diện lãnh đạo hai đơn vị thuộc Bộ Tư pháp Lào và Việt Nam thống nhất sẽ tiếp tục duy trì cơ chế trao đổi thông tin, hỗ trợ thông qua nhiều hình thức nhằm hiện thực hóa Thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026-2030 cũng như Chương trình hợp tác năm 2026, góp phần vun đắp mối quan hệ hợp tác đặc biệt giữa ngành Tư pháp ở hai nước.
Chu Huyền Ngọc
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp
[1] Luật tố tụng trẻ em được Lào ban hành năm 2013, quy định trình tự, thủ tục tố tụng đối với trẻ em trong lĩnh vực hình sự, hành chính dân sự, khiếu nại, tố cáo liên quan đến chủ thể là trẻ em.