Công tác đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật được các địa phương quan tâm, tích cực triển khai thực hiện Nhằm triển khai hiệu quả Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg ngày 04/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ quy định về xã, phường, đặc khu đạt chuẩn tiếp cận pháp luật; Thông tư số 15/2025/TT-BTP ngày 11/9/2025 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp hướng dẫn thi hành Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố đã ban hành các Kế hoạch, công văn, văn bản hướng dẫn đánh giá các tiêu chí, chỉ tiêu và tài liệu chứng minh mức độ đạt chuẩn tiếp cận pháp luật trên địa bàn (An Giang, Đắk Lắk, Đồng Tháp, Đà Nẵng, Hà Nội, Ninh Bình, Quảng Ninh, Quảng Trị, Tuyên Quang, Tây Ninh…). Thông qua đó kịp thời thực hiện công tác đánh giá, công nhận xã, phường, đặc khu (sau đây gọi là cấp xã) đạt chuẩn tiếp cận pháp luật đi vào thực chất, hiệu quả, đạt mục tiêu xây dựng chính quyền cấp xã phục vụ nhân dân.Hướng dẫn cụ thể mốc thời gian lấy số liệu, thời gian tổ chức đánh giá, công nhận, tài liệu chứng minh mức độ đạt chuẩn phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội, dân cư, điều kiện tự nhiên trên địa bàn Về thời gian lấy số liệu: Các địa phương hướng dẫn lấy số liệu từ ngày 01/01 đến ngày 31/10 năm đánh giá. Theo đó, hầu hết các địa phương quy định thời gian nộp hồ sơ đề nghị công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật là đối với các phường trước ngày 15/11 năm đánh giá; đối với các xã trước ngày 25/11 năm đánh giá. Để phù hợp với đặc điểm địa hình, điều kiện kinh tế - xã hội, các địa phương hướng dẫn đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận phù hợp với đặc thù, như (i) Tại tỉnh An Giang lựa chọn một số xã để chỉ đạo điểm gắn với lộ trình xây dựng xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030; (ii) Tỉnh Gia Lai tổ chức nộp hồ sơ trực tuyến, Sở Tư pháp hướng dẫn quy cách đặt tên file điện tử (gọi tắt là tệp), các mẫu danh mục, bảng thông tin, số liệu và cách thức cung cấp tài liệu chứng minh phục vụ công tác tự đánh giá, thẩm định cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật trên địa bàn tỉnh; (iii) Tỉnh Tuyên Quang thực hiện chỉ đạo điểm, hỗ trợ địa phương triển khai hiệu quả các tiêu chí tiếp cận pháp luật; hỗ trợ địa bàn khó khăn, chưa đạt chuẩn tiếp cận pháp luật gắn với thực hiện nội dung và nhiệm vụ được giao trong Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030… Về quy trình nội bộ: Công chức cấp xã được phân công theo dõi các tiêu chí, chỉ tiêu tiếp cận pháp luật tự đánh giá mức độ đạt chuẩn các tiêu chí, chỉ tiêu tiếp cận pháp luật; tổng hợp các tài liệu chứng minh mức độ đạt các tiêu chí, chỉ tiêu tiếp cận pháp luật; thống kê chỉ tiêu đạt, chỉ tiêu chưa đạt (nếu có), ghi rõ lý do chưa đạt; xây dựng Bản tự đánh giá mức độ đạt chuẩn các tiêu chí, chỉ tiêu tiếp cận pháp luật. Văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp xã tham mưu tổ chức họp, đánh giá kết quả thực hiện và mức độ đạt từng tiêu chí, chỉ tiêu tiếp cận pháp luật. Cuộc họp do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã chủ trì và được lập thành biên bản. Bản tự đánh giá mức độ đạt chuẩn các tiêu chí, chỉ tiêu tiếp cận pháp luật được niêm yết công khai kết quả tự đánh giá tại trụ sở làm việc hoặc đăng tải công khai trên Cổng (hoặc Trang) thông tin điện tử của Ủy ban nhân dân cấp xã trong ít nhất là 10 ngày để lấy ý kiến của cơ quan, tổ chức, cá nhân trên địa bàn. Công chức cấp xã được phân công có trách nhiệm lập Bản tổng hợp, tiếp thu, giải trình ý kiến của cơ quan, tổ chức, cá nhân về kết quả tự đánh giá mức độ đạt chuẩn các tiêu chí, chỉ tiêu tiếp cận pháp luật (nếu có); hoàn thiện Bản tự đánh giá mức độ đạt chuẩn các tiêu chí, chỉ tiêu tiếp cận pháp luật trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ký kồ sơ đề nghị công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật gửi Sở Tư pháp để thẩm định theo thời hạn quy định. Sở Tư pháp tiếp nhận, rà soát, kiểm tra hồ sơ đề nghị công nhận đạt chuẩn tiếp cận pháp luật của Ủy ban nhân dân cấp xã; yêu cầu Ủy ban nhân dân cấp xã bổ sung, hoàn thiện hồ sơ, tài liệu liên quan (nếu có). Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm bổ sung, hoàn thiện hồ sơ, tài liệu chậm nhất trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu. Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Sở Tư pháp tổ chức thẩm định bằng hình thức phù hợp, trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh xem xét, quyết định công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật. Về tài liệu kiểm chứng: Các địa phương đã ban hành Phụ lục hướng dẫn cụ thể các tài liệu chứng minh mức độ đạt các tiêu chí, chỉ tiêu tiếp cận pháp luật như hướng dẫn cách thức cung cấp tài liệu chứng minh, cấu trúc thư mục lưu hồ sơ điện tử tài liệu chứng minh và tính tỷ lệ… Tài liệu chứng minh bao gồm Danh mục văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành trong năm đánh giá; các văn bản, tài liệu, hình ảnh chứng minh việc truyền thông dự thảo văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp xã trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật; Danh sách Tổ hòa giải; Quyết định thành lập/kiện toàn tổ hòa giải và công nhận Tổ trưởng tổ hòa giải; hòa giải viên… Trên cơ sở đó, Ủy ban nhân nhân cấp xã có trách nhiệm chỉ đạo, tổ chức thực hiện việc tổng hợp và cung cấp đầy đủ tài liệu chứng minh cho kết quả và mức độ đạt chuẩn đối với các chỉ tiêu, tiêu chí của địa phương. Tăng cường truyền thông về công tác đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật Để tăng cường thực hiện hiệu quả công tác đánh giá chuẩn tiếp cận pháp luật, nhiều địa phương tiếp tục tăng cường truyền thông, phổ biến Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg, tập trung vào mục đích, ý nghĩa, những nội dung cơ bản, điểm mới quan trọng của công tác đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật dưới nhiều hình thức linh hoạt, đa dạng như (i) Phổ biến, thông tin, truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng hoặc các hình thức phù hợp (chuyên mục, chương trình, phóng sự trên Cổng/Trang tin điện tử, Báo và Phát thanh - Truyền hình tỉnh; đăng tải tin, bài trên các báo viết, báo điện tử...); (ii) Biên soạn tài liệu hướng dẫn nhằm quán triệt, phổ biến nội dung cơ bản của Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg, trọng tâm là các tiêu chí, trình tự, thủ tục đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật và trách nhiệm, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức; (iii) Tổ chức quán triệt, tập huấn cho đội ngũ công chức quản lý, tham mưu công tác đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật; tổ chức các tập huấn, hội thảo, tọa đàm, học tập, chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật… Về kinh phí thực hiện các hoạt động đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật tại địa phương do ngân sách Nhà nước bảo đảm theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước và phân cấp ngân sách Nhà nước hiện hành; khuyến khích các nguồn kinh phí huy động từ các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân theo quy định pháp luật; tăng cường sử dụng nguồn kinh phí lồng ghép trong các chương trình; đề án liên quan đã được phê duyệt và các nguồn hợp pháp khác để triển khai đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật./.   Đinh Thị Ánh Hồng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý