Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 được thông qua đã tháo gỡ những điểm nghẽn trong giải quyết vụ việc phá sản.Để thể chế hóa kịp thời, đưa các Nghị quyết số 66-NQ/TW và số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị đi vào cuộc sống, năm 2025, các bộ, cơ quan tích cực, khẩn trương, quyết liệt triển khai và cơ bản hoàn thành việc tháo gỡ những "điểm nghẽn" do quy định pháp luật”. Trong đó có nhiệm vụ sửa đổi Luật Phá sản nhằm rút ngắn thời gian xử lý các thủ tục pháp lý, mở rộng phạm vi áp dụng chế tài phá sản rút gọn; đẩy mạnh áp dụng thủ tục tố tụng trên nền tảng điện tử, cải cách cơ chế xử lý tài sản”. Theo đó, ngày 11/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá XV đã thông qua Luật Phục hồi, phá sản số 142/2025/QH15, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/3/2026, thay thế Luật Phá sản số 51/2014/QH13. Với 8 chương và 88 Điều, Luật có nhiều điểm mới đáng lưu ý. 1. Hỗ trợ về thuế, phí, tín dụng, lãi suất, đất đai, chuyển đổi số… cho doanh nghiệp, hợp tác xã gặp khó khăn Theo đó, căn cứ vào khả năng cân đối nguồn lực của Nhà nước từng thời kỳ, Chính phủ trình cơ quan có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền cơ chế, chính sách cụ thể để hỗ trợ hoặc để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp, hợp tác xã trong phục hồi, phá sản. Quy định này nhằm giúp doanh nghiệp, hợp tác xã phục hồi hoạt động kinh doanh hoặc rút lui khỏi thị trường một cách có trật tự, góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, lành mạnh hóa nền kinh tế. 2. Ngân sách nhà nước bảo đảm chi phí phá sản và tạm ứng chi phí phá sản trong một số trường hợp Ngân sách nhà nước bảo đảm tạm ứng chi phí đối với các trường hợp người nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản là người lao động, công đoàn, cơ quan quản lý thuế, cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã không còn tài sản hoặc còn tài sản nhưng không thanh lý, thu hồi được hoặc còn tài sản nhưng không đủ để nộp lệ phí phá sản, tạm ứng chi phí phá sản, thanh toán chi phí phá sản. Tiền tạm ứng chi phí phá sản trong trường hợp này sẽ được hoàn trả ngay vào ngân sách nhà nước khi bán được tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã. 3. Khuyến khích thương lượng, hòa giải trong phục hồi, phá sản Luật quy định khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã, chủ nợ, người tham gia thủ tục phục hồi, phá sản khác thực hiện thương lượng, hòa giải trong quá trình giải quyết vụ việc phục hồi, phá sản. Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản có trách nhiệm tiến hành hòa giải theo đề nghị của doanh nghiệp, hợp tác xã, chủ nợ, người tham gia thủ tục phục hồi, phá sản khác. Thẩm phán có trách nhiệm tiến hành hòa giải tranh chấp liên quan đến tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã trong thủ tục phá sản theo đề nghị của người tham gia thủ tục phá sản. Trường hợp các bên thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết tranh chấp thì Thẩm phán lập biên bản hòa giải thành và ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các bên. Qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc đạt được các thỏa thuận về phương án phục hồi hoặc xác nhận nợ, giải quyết tranh chấp trong thủ tục phá sản. 4. Ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết phá sản Để phù hợp với định hướng xây dựng Tòa án điện tử, Chính phủ điện tử, thực trạng nền tảng dữ liệu số hiện hành của hệ thống Tòa án; tiết kiệm công sức, thời gian và chi phí của người tiến hành thủ tục phục hồi, phá sản, người tham gia thủ tục phục hồi, phá sản, Luật đã bổ sung quy định các thủ tục có thể thực hiện trên môi trường điện tử trong quá trình giải quyết vụ việc phục hồi, phá sản như: cấp, tống đạt, thông báo, gửi văn bản; nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi, phá sản; nộp lệ phí, tạm ứng chi phí, chi phí phục hồi, phá sản; cung cấp, giao nộp tài liệu, chứng cứ; phiên họp giải quyết vụ việc phục hồi, phá sản… Đồng thời Luật cũng quy định đa dạng, linh hoạt các phương thức cấp, tống đạt, thông báo văn bản tố tụng; việc đăng công khai các thông tin liên quan đến vụ việc phục hồi, phá sản trên Cổng thông tin điện tử quốc gia về phục hồi, phá sản. 5. Bổ sung thủ tục phục hồi là thủ tục độc lập theo hướng ưu tiên áp dụng phục hồi để tạo cơ hội và nâng cao hiệu quả phục hồi doanh nghiệp, hợp tác xã, kịp thời hỗ trợ sản xuất kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế (Chương II): Nhằm khắc phục những vướng mắc, khó khăn của Luật Phá sản năm 2014, phát huy hiệu quả của thủ tục phục hồi, Luật Phục hồi, phá sản tiếp tục kế thừa thủ tục và những chính sách hỗ trợ phục hồi doanh nghiệp, hợp tác xã đã được quy định tại Luật Phá sản năm 2014 và các văn bản pháp luật hiện hành khác có liên quan, đồng thời bổ sung những chính sách đặc thù khác thực sự phù hợp với chính sách quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã và điều kiện kinh tế xã hội hiện nay mà có tính đồng thuận cao để khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã nộp đơn phục hồi; hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã phục hồi như: khoanh tiền thuế nợ; tạm dừng việc thanh toán một số khoản nợ; tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất và các biện pháp hỗ trợ khác. 6. Cơ quan quản lý thuế, cơ quan bảo hiểm được nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản  Quy định bổ sung chủ thể nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản gồm cơ quan quản lý thuế, cơ quan bảo hiểm được xuất phát từ yêu cầu thực tiễn cần chấm dứt hoạt động, khai tử những doanh nghiệp, hợp tác xã nợ thuế, nợ bảo hiểm kéo dài, không còn tồn tại, hoạt động trên thực tế nhưng không thể rút khỏi thị trường do không có người nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản; góp phần giảm áp lực quản lý, theo dõi của các cơ quan quản lý nhà nước, cải thiện môi trường hoạt động kinh doanh, lành mạnh hóa nền kinh tế. 7. Rút gọn thủ tục phục hồi, phá sản, nâng cao hiệu quả giải quyết vụ việc phá sản Luật đã bổ sung thủ tục phục hồi, phá sản rút gọn đối với doanh nghiệp, hợp tác xã có ít chủ nợ, số nợ nhỏ hoặc quy mô doanh nghiệp, hợp tác xã nhỏ, siêu nhỏ và các trường hợp khác theo quy định của pháp luật; mở rộng phạm vi các trường hợp áp dụng thủ tục phá sản rút gọn để rút ngắn thời gian, nâng cao hiệu quả giải quyết vụ việc; thời hạn thực hiện các thủ tục bằng một nửa thời hạn trong thủ tục phục hồi, phá sản thông thường... Bên cạnh đó, Luật đã rút ngắn thời gian tiến hành các thủ tục trong giải quyết phá sản như: rút ngắn thời hạn kiểm kê tài sản; thời hạn gửi giấy đòi nợ; lập danh sách chủ nợ.... Lược bỏ quy định về điều kiện hợp lệ của Hội nghị chủ nợ đảm bảo tính linh hoạt và phù hợp thông lệ quốc tế. Đơn giản hóa thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh nhằm đẩy nhanh tiến độ. Giản lược thủ tục xem xét lại các quyết định của Tòa án theo hướng rút ngắn thời gian đề nghị xem xét lại; sửa đổi thẩm quyền kháng nghị của Viện kiểm sát thành kiến nghị đối với quyết định mở hoặc không mở thủ tục phá sản để phù hợp với việc chuyển thẩm quyền giải quyết đề nghị xem xét lại từ Tòa án cấp trên cho Chánh án Tòa án đã ra quyết định giải quyết. 8. Tăng cường phối hợp, phân cấp, phân quyền Bảo đảm yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, Luật Phục hồi, phá sản không quy định những nội dung dễ biến động và thay đổi trong thực tiễn mà giao Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành như: điều kiện hành nghề Quản tài viên; việc cấp, thu hồi chứng chỉ hành nghề; nội dung đơn yêu cầu.... Tăng cường sự phối hợp giữa Tòa án và các cơ quan, tổ chức có liên quan. Chuyển thẩm quyền giải quyết đề nghị xem xét lại, kiến nghị quyết định mở hoặc không mở thủ tục phá sản từ Tòa án nhân dân cấp trên trực tiếp giải quyết cho Chánh án Tòa án đã ra quyết định mở hoặc không mở thủ tục phá sản giải quyết. Giao Chính phủ ban hành cơ chế, chính sách cụ thể để hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và giao Tòa án nhân dân tối cao quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều luật cụ thể. Lưu Công Thành  Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý