Ngày 27/10/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 39/2025/QĐ-TTg quy định về xây dựng, quản lý, khai thác Tủ sách pháp luật điện tử quốc gia, Tủ sách pháp luật tại cơ quan, đơn vị của lực lượng vũ trang nhân dân . Đây là bước điều chỉnh quan trọng phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác các nguồn tài liệu pháp luật phục vụ người dân.

Hình ảnh Tủ sách pháp luật tại cơ sở

Thực hiện nhiệm vụ được giao tại khoản 3 Điều 5 Quyết định số 39/2025/QĐ-TTg, trên cơ sở thống nhất ý kiến với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ngày 16/3/2026, Bộ Tư pháp đã ban hành Công văn số 1547/BTP-PB&TG hướng dẫn các địa phương triển khai rà soát, hợp nhất Tủ sách pháp luật tại xã đặc biệt khó khăn, xã biên giới, xã an toàn khu, xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển và hải đảo đã được xây dựng theo Quyết định số 14/2019/QĐ-TTg ngày 13/3/2019 của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng, quản lý, khai thác tủ sách pháp luật. Việc rà soát, hợp nhất Tủ sách pháp luật được thực hiện linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương, nhằm phát huy tối đa hiệu quả khai thác và phục vụ nhu cầu tiếp cận thông tin pháp luật của người dân ở cơ sở.

Theo hướng dẫn của Bộ Tư pháp, trước hết các địa phương cần tổ chức rà soát, đánh giá hiệu quả hoạt động của các thiết chế hiện có trên địa bàn như thư viện xã, điểm Bưu điện – Văn hóa xã, trung tâm học tập cộng đồng và hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở. Trên cơ sở kết quả đánh giá, các địa phương lựa chọn thiết chế đang hoạt động hiệu quả, được người dân khai thác, sử dụng nhiều nhất để thực hiện hợp nhất Tủ sách pháp luật thành bộ phận sách, tài liệu pháp luật của thiết chế đó. Cách làm này nhằm bảo đảm các tài liệu, sách pháp luật sẽ được đặt tại nơi thuận tiện nhất cho việc tiếp cận, khai thác của người dân và cán bộ cơ sở.

Cùng với đó, các địa phương cần tiến hành rà soát, kiểm kê, phân loại toàn bộ sách, tài liệu pháp luật và trang thiết bị phục vụ hoạt động của Tủ sách pháp luật đã được xây dựng trước đây. Việc rà soát phải bảo đảm chi tiết, đầy đủ, bao gồm thông tin về tên sách, năm xuất bản, số lượng, tình trạng tài liệu cũng như hiện trạng trang thiết bị phục vụ quản lý, khai thác sách, tài liệu pháp luật hiện có.

Theo hướng dẫn, sách và tài liệu pháp luật còn giá trị sử dụng, phù hợp với thực tiễn sẽ được thống kê, phân loại và sắp xếp thành bốn nhóm chính gồm: văn bản quy phạm pháp luật; tài liệu pháp luật phổ thông như sách hỏi đáp, bình luận, giải thích pháp luật, tờ gấp, băng đĩa, đề cương phổ biến pháp luật; sách, tài liệu nghiệp vụ phục vụ công tác quản lý, hướng dẫn chuyên môn và báo, tạp chí pháp luật cùng các tài liệu liên quan khác. Những tài liệu còn giá trị sẽ được bàn giao cho đơn vị quản lý thiết chế được lựa chọn hợp nhất Tủ sách pháp luật để tiếp tục quản lý và khai thác phục vụ người dân.

Đối với các tài liệu đã hết hiệu lực, rách nát, trùng lặp hoặc không còn phù hợp với thực tiễn, các địa phương thực hiện thanh lý theo quy định của pháp luật về thanh lý tài sản công. Tương tự, các trang thiết bị phục vụ hoạt động của Tủ sách pháp luật cũng được kiểm kê, đánh giá hiện trạng sử dụng để có phương án xử lý phù hợp. Trường hợp thiết chế được lựa chọn hợp nhất đã có đủ trang thiết bị phục vụ việc quản lý, khai thác sách, tài liệu pháp luật, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có thể chủ động giao các thiết bị của Tủ sách pháp luật cho đơn vị phù hợp (ưu tiên mô hình đọc sách, phòng đọc hoặc thiết chế văn hóa khác đang hoạt động hiệu quả trên địa bàn), bảo đảm sử dụng tiết kiệm, hiệu quả và tránh thất thoát, lãng phí tài sản công.

Một nội dung quan trọng khác được Bộ Tư pháp nhấn mạnh là việc sắp xếp bộ phận sách, tài liệu pháp luật trong thiết chế được lựa chọn hợp nhất cần bảo đảm khoa học, thuận tiện cho việc tra cứu, khai thác. Các địa phương cần thường xuyên rà soát, cập nhật, bổ sung tài liệu pháp luật mới; đồng thời thực hiện điều chuyển giữa các bộ phận sách, tài liệu pháp luật trên địa bàn khi cần thiết để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân. Bên cạnh đó, các hình thức khai thác, sử dụng tài liệu pháp luật cũng cần được đổi mới, đa dạng hóa, kết hợp với các hoạt động truyền thông để nâng cao hiệu quả tiếp cận pháp luật của Nhân dân.

Sau khi thực hiện hợp nhất, việc quản lý và khai thác bộ phận sách, tài liệu pháp luật sẽ được thực hiện theo quy chế hoạt động của thiết chế được lựa chọn. Ủy ban nhân dân cấp xã căn cứ điều kiện thực tế để phân công cán bộ, công chức phụ trách quản lý, khai thác phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của địa phương. Kinh phí phục vụ quản lý, khai thác và cập nhật sách, tài liệu pháp luật được bố trí trong kinh phí hoạt động của thiết chế mà Tủ sách pháp luật được hợp nhất.

Việc ban hành Công văn số 1547/BTP-PB&TG góp phần kịp thời hướng dẫn các địa phương chủ động rà soát, sắp xếp lại hệ thống Tủ sách pháp luật ở cơ sở theo hướng tinh gọn, hiệu quả, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số và thực tiễn hoạt động tại địa phương. Qua đó, các nguồn tài liệu, sách pháp luật được quản lý, khai thác tốt hơn, góp phần nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để người dân, đặc biệt là người dân ở các xã đặc biệt khó khăn, xã biên giới, xã an toàn khu, xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển và hải đảo tiếp cận thông tin pháp luật, tăng cường hiểu biết và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật./.

Nguyễn Thị Giang
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý

File đính kèm: