Từ yêu cầu đưa pháp luật thực sự đi vào đời sống, dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) đang được định hướng đổi mới mạnh mẽ theo hướng lấy người dân làm trung tâm, đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật trong xã hội.
Toàn cảnh buổi Hội thảo
Ngày 07/5, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc. Hội thảo tập trung thảo luận nhiều vấn đề trọng tâm nhằm đổi mới căn bản công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL), đáp ứng yêu cầu quản trị xã hội và chuyển đổi số trong giai đoạn mới.
Chuyển dịch mạnh mẽ để thể chế trở thành lợi thế cạnh tranh
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc nhấn mạnh, trong bối cảnh hiện nay, công tác PBGDPL không chỉ dừng ở việc truyền đạt quy định pháp luật mà cần chuyển mạnh sang tư duy quản trị, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Theo đó, pháp luật phải thực sự đi vào đời sống, góp phần hình thành văn hóa tuân thủ pháp luật trong xã hội.
Thứ trưởng cho biết, dự thảo Luật lần này tập trung vào 6 nhóm chính sách lớn, trong đó nhấn mạnh việc phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức; đổi mới hoạt động của Hội đồng phối hợp PBGDPL; đẩy mạnh chuyển đổi số; đồng thời lấy sự hài lòng và ý thức chấp hành pháp luật của người dân làm thước đo hiệu quả thực chất của công tác PBGDPL.
Người sinh sống tại hải đảo, người không quốc tịch... được ưu tiên tiếp cận PBGDPL
Ông Phan Hồng Nguyên, Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý phát biểu tại buổi Hội thảo.
Tại hội thảo, nhiều đại biểu tập trung trao đổi về mô hình tổ chức PBGDPL ở cơ sở, đặc biệt là việc có nên quy định bắt buộc thành lập Hội đồng phối hợp PBGDPL cấp xã. Một số ý kiến từ địa phương cho rằng cần duy trì mô hình này để tránh tình trạng giao toàn bộ nhiệm vụ cho cán bộ tư pháp cấp xã, nhất là tại các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa. Trong khi đó, một số đại biểu đề xuất không nên quy định cứng trong luật nhằm bảo đảm tính linh hoạt, tránh phát sinh bộ máy và chi phí ngân sách không cần thiết.
Nhiều ý kiến cũng đề nghị mở rộng nhóm đối tượng được ưu tiên tiếp cận PBGDPL như ngư dân, người sinh sống tại hải đảo, người không quốc tịch... Bên cạnh đó, có đề xuất luật chỉ nên quy định theo hướng xác định tiêu chí chung, còn danh mục đối tượng cụ thể giao Chính phủ điều chỉnh phù hợp với thực tiễn từng giai đoạn.
Vấn đề nguồn lực thực hiện tiếp tục nhận được nhiều sự quan tâm. Đại diện một số địa phương phản ánh thực trạng kinh phí dành cho PBGDPL còn chưa đồng đều, trong khi nhiều chuyên gia cho rằng cần kết hợp giữa bảo đảm ngân sách nhà nước với đẩy mạnh xã hội hóa, phát huy vai trò của doanh nghiệp và các tổ chức xã hội trong công tác này.
Các đại biểu đóng góp ý kiến tại Hội thảo.
Ngoài ra, hội thảo cũng ghi nhận nhiều góp ý về kỹ thuật lập pháp như làm rõ khái niệm “thượng tôn pháp luật”, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quản lý nhà nước với không gian phản biện, góp ý chính sách trong xã hội.
Quyết tâm “về đích” vào tháng 10
Kết luận hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc đánh giá cao các ý kiến đóng góp trách nhiệm, tâm huyết của các đại biểu. Những nội dung còn có nhiều quan điểm khác nhau sẽ tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện trước khi trình Chính phủ và Quốc hội xem xét.
Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc phát biểu kết luận Hội thảo.
Thứ trưởng nhấn mạnh, phổ biến, giáo dục pháp luật chỉ là bước khởi đầu; để nâng cao hiệu quả chấp hành pháp luật cần đồng bộ nhiều giải pháp về kinh tế, xã hội, quản trị và minh bạch hệ thống. Bộ Tư pháp sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật để bảo đảm tiến độ trình Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua vào tháng 10/2026.
Đàm Linh
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý