Tại kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Ngày Văn hóa Việt Nam và đánh dấu mốc quan trọng nhằm khẳng định vai trò nền tảng của văn hóa trong sự phát triển bền vững của đất nước. Đây không chỉ là dịp tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc mà còn góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc gìn giữ bản sắc, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, tiến bộ.
Mục đích, ý nghĩa của Ngày Văn hóa Việt Nam
Thể chế hóa chủ trương của Đảng tại Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó nêu rõ “thống nhất chọn ngày 24/11 hằng năm là "Ngày Văn hóa Việt Nam", với chủ trương là ngày nghỉ, người lao động được hưởng nguyên lương, để Nhân dân được nâng cao khả năng thụ hưởng văn hoá, đội ngũ văn nghệ sĩ được động viên sáng tạo, toàn xã hội đề cao, thực hành lối sống văn hoá, văn minh.
Người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương trong Ngày Văn hóa Việt Nam và hưởng một số chính sách về văn hóa
Tại Nghị quyết số 28/2026/QH16, Quốc hội quy định “ngày 24 tháng 11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam; người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương”; đồng thời thực hiện miễn hoặc giảm phí, lệ phí dịch vụ tham quan tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập vào Ngày Văn hóa Việt Nam theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; khuyến khích Nhân dân, đặc biệt là thanh niên, trẻ em tham gia các hoạt động văn hóa vào các ngày lễ lớn của dân tộc và đất nước.
Thực hiện miễn, giảm thuế cho tổ chức, cá nhân
(i) Tổ chức, cá nhân đầu tư vào hạ tầng số, phát triển các giải pháp công nghệ cao cho văn hóa và phát triển trọng tâm một số ngành, lĩnh vực công nghiệp văn hóa, bao gồm: du lịch văn hóa; điện ảnh; nghệ thuật biểu diễn; mỹ thuật; trò chơi điện tử trên mạng có nội dung giáo dục, tuyên truyền, quảng bá giá trị văn hóa, lịch sử Việt Nam.
Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong thời hạn 02 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 04 năm tiếp theo đối với thu nhập từ hoạt động văn hóa của doanh nghiệp.
Miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn, quyền mua cổ phần, quyền mua phần vốn góp vào doanh nghiệp đối với hoạt động văn hóa.
Miễn thuế thu nhập cá nhân trong thời hạn 02 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 04 năm tiếp theo đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của chuyên gia, nhà khoa học nhận được từ hoạt động văn hóa của doanh nghiệp.
(ii) Các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài được tổ chức, cá nhân mua, đấu giá, đưa về Việt Nam không vì mục đích lợi nhuận để trưng bày theo quy định của Luật Di sản văn hóa hoặc tặng cho, chuyển giao quyền sở hữu cho Nhà nước được miễn 100% thuế nhập khẩu, phí hải quan; là đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng.
Trường hợp tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, cổ vật quý hiếm đã được hồi hương về nước, nhưng chủ sở hữu không chuyển nhượng cho Nhà nước mà chuyển nhượng cho bên thứ ba thì phải thực hiện nghĩa vụ về thuế theo quy định của pháp luật về thuế.
Ngoài ra, Nghị quyết còn quy định các cơ chế, chính sách về cơ chế, chính sách bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số, nghệ thuật dân gian, nghệ thuật truyền thống và bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm; chính sách đãi ngộ, phát triển tài năng, nhân lực đặc thù về nghề nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thể thao; đặt hàng, khoán chi đối với hoạt động sáng tạo văn hóa sử dụng ngân sách nhà nước; quảng bá, xúc tiến, phát triển sản phẩm, thị trường công nghiệp văn hóa Việt Nam; chính sách chuyển đổi số và phát triển hạ tầng văn hóa số.
Trong thời gian tới, cùng với việc tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, nhiều chương trình truyền thông, giáo dục, tọa đàm, diễn đàn về xây dựng văn hóa pháp lý, văn hóa tuân thủ pháp luật và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật dự kiến sẽ được triển khai rộng khắp. Qua đó, góp phần lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật, hình thành lối sống và hành vi ứng xử theo pháp luật trong cộng đồng, đồng thời khơi dậy tinh thần trách nhiệm công dân, phát huy sức mạnh văn hóa dân tộc và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày càng vững mạnh.
Vi Sa
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý