Thời gian vừa qua, sự biến động khó lường và tình hình xảy ra tại Trung Đông đã làm cho giá năng lượng, đặc biệt là dầu mỏ và khí đốt biến động mạnh, nguồn cung xăng dầu bị gián đoạn, giá dầu thô thế giới có xu hướng tiếp tục tăng cao. Các yếu tố này đã ảnh hưởng lớn đến nguồn cung và thị trường xăng dầu trong nước làm giá xăng, dầu tăng cao trong thời gian ngắn, ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và sinh hoạt, thu nhập của người dân. Vì vậy, để đảm bảo mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an ninh năng lượng, ổn định tâm lý, đời sống người dân và doanh nghiệp, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết số 19/2026/QH16 về thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng đối với xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Nghị quyết số 19/2026/QH16 tập trung vào mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diezel, dầu hỏi, dầu mazut và nhiên liệu bay là 0 đồng/lít. Xăng, dầu diezel, dầu hỏa, dầu mazut và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào. Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại là 0%. Việc điều chỉnh quy định về thuế đối với xăng, dầu đã góp phần làm giảm chi phí logistics, chi phí sản xuất, qua đó, hỗ trợ ổn định kinh tế. Đây cũng là biện pháp tác động tích cực đến tâm lý người dân, doanh nghiệp trong việc tiêu dùng xăng, dầu. Bên cạnh đó, việc giảm chi phí cũng tạo điều kiện để doanh nghiệp linh hoạt điều chỉnh giá bán, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế.
Đến cuối tháng 6 vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 34/2026/NQ-CP về việc kéo dài thời hạn áp dụng thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng đối với mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu và nhiên liệu bay. Điều chỉnh này bảo đảm phù hợp với diễn biến thực tế, điều hành linh hoạt theo biến động của thị trường, theo Nghị quyết, kéo dài thời hạn áp dụng Nghị quyết số 19/2026/QH16 về thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng đối với xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu và nhiên liệu bay đến hết ngày 30/9/2026. Đồng thời, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng thực hiện theo quy định của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Theo đánh giá từ đại diện của Bộ Tài chính, việc điều chỉnh các mức thuế đối với xăng, dầu có thể giảm thu ngân sách nhà nước trong ngắn hạn nhưng là giải pháp cần thiết phải thực hiện, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp giảm chi phí phục hồi sản xuất kinh doanh, nuôi dưỡng nguồn thu cũng như góp phần đa dạng hóa nguồn cung xăng dầu. Thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Công thương trong đánh giá, tính toán chính sách thuế phù hợp để đảm bảo mục tiêu điều hành giá xăng dầu và phản ứng kịp thời khi giá xăng dầu thay đổi, giúp điều hành kinh tế vĩ mô./.
Việt Hà
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý