Chiều ngày 22/7/2026 tại trụ sở các cơ quan của Quốc hội, Ủy ban Văn hoá và Xã hội của Quốc hội tổ chức họp với đơn vị chủ trì soạn thảo và một số cơ quan, tổ chức liên quan để rà soát các nội dung tiếp thu, giải trình, chỉnh lý hồ sơ dự án Luật Hoà giải ở cơ sở (sửa đổi). Đồng chí Nguyễn Đắc Vinh Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Uỷ viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hoá và Xã hội chủ trì cuộc họp. Tham dự họp có đại diện Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, đại diện Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; một số đồng chí là Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá và Xã hội, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội; đại diện lãnh đạo Vụ Văn hóa và Xã hội thuộc Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội. Về phía Bộ Tư pháp có đồng chí Nguyễn Thanh Ngọc, Thứ trưởng Bộ Tư pháp, Tổ trưởng Tổ soạn thảo dự án Luật; lãnh đạo Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp.
Đại diện cơ quan chủ trì soạn thảo, đồng chí Ngô Quỳnh Hoa – Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp trình bày tóm tắt các nội dung giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi). Theo đó, trên cơ sở hồ sơ dự án Luật đã được Chính phủ trình tại Tờ trình số 364/TTr-CP ngày 02/7/2026, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội khoá XVI đã xem xét, cho ý kiến về dự án Luật Hoà giải ở cơ sở (sửa đổi) và ban hành Kết luận số 111/KL-UBTVQH16 ngày 16/7/2026. Bộ Tư pháp đã khẩn trương rà soát, nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan thẩm tra, các cơ quan của Quốc hội, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật Hoà giải ở cơ sở (sửa đổi). Những nội dung tiếp thu, chỉnh lý tập trung vào: (i) Chỉnh lý quy định về phạm vi điều chỉnh để bảo đảm bao quát, rõ ràng; (ii) Lược bỏ nguyên tắc “Hòa giải ở cơ sở không thay thế biện pháp xử lý vi phạm hành chính hoặc xử lý hình sự” để bảo đảm không mâu thuẫn với phạm vi hòa giải ở cơ sở; (iii) Bổ sung quy định ngân sách trung ương hỗ trợ đối với các địa phương chưa cân đối được ngân sách cho công tác hòa giải ở cơ sở; (iv) Bổ sung, chỉnh lý quy định về tiêu chuẩn của hòa giải viên, bổ sung hình thức bầu hòa giải viên nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho địa phương áp dụng chủ động, linh hoạt; bổ sung thời hạn đối với hòa giải viên được công nhận thuộc trường hợp chỉ định để tránh tùy tiện, lạm dụng; (v) Bổ sung già làng, trưởng bản, chức sắc, chức việc trong quy định về đối tượng được mời tham gia hòa giải ở cơ sở; (vi) Bổ sung trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc chỉ đạo, giải quyết các kiến nghị, đề xuất của hòa giải viên và người được mời tham gia hòa giải ở cơ sở… Đồng thời, Bộ Tư pháp đã tiến hành rà soát và chỉnh lý kỹ thuật tại dự thảo Luật để bảo đảm tính chặt chẽ và yêu cầu lập pháp, kỹ thuật soạn thảo văn bản. Đồng chí cũng thông tin những nội dung mà Bộ Tư pháp giải trình, tập trung vào một số quy định về chuyển đổi số trong hoạt động hòa giải ở cơ sở; một số quy định liên quan đến bình đẳng giới, chính sách dân tộc; huy động nguồn lực xã hội cho công tác hòa giải ở cơ sở; thù lao cho người tham gia tư vấn, hỗ trợ cho hòa giải viên; quy định chính sách đặc thù đối với hòa giải ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi…
Phát biểu tại cuộc họp, đồng chí Nguyễn Đắc Vinh - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Uỷ viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hoá và Xã hội thống nhất cao với nội dung tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi). Dự thảo Luật đã kế thừa các quy định còn phù hợp của Luật Hoà giải ở cơ sở năm 2013 và sửa đổi, bổ sung các quy định vướng mắc, bất cập để bảo đảm phù hợp với tình hình thực tiễn, từ đó góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác hoà giải ở cơ sở trong thời gian tới là yêu cầu cần thiết. Đồng chí cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội trong thời gian tới để tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự án Luật này để trình Quốc hội khoá XVI xem xét, thông qua tại kỳ họp không thường lệ thứ Nhất.
Đồng chí Nguyễn Thanh Ngọc, Thứ trưởng Bộ Tư pháp bày tỏ sự trân trọng cảm ơn sự phối hợp chặt chẽ của Ủy ban Văn hóa và Xã hội, các cơ quan khác của Quốc hội trong quá trình thẩm tra dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi). Thứ trưởng khẳng định dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) hiện nay đã bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về khuyến khích, phát triển các thiết chế giải quyết tranh chấp ngoài Toà án, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và phù hợp với bối cảnh sắp xếp thôn, tổ dân phố hiện nay, được quy định tại Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII được thông qua tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết số 43-NQ/TW, Nghị quyết số 66-NQ/TW, Nghị quyết số 57-NQ/TW, Kết luận số 34-KL/TW… Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc cũng thông tin thêm một số vấn đề cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu trong quá trình tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật và các văn bản quy định chi tiết như vấn đề thù lao cho người tư vấn, hỗ trợ cho hòa giải viên, về phiên dịch cho người nước ngoài…./.
Lê Nguyên Thảo
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý