Trên nhiều sàn thương mại điện tử, hàng giả, hàng nhái vẫn xuất hiện dưới nhiều hình thức: từ giả mạo thương hiệu, làm giả hình ảnh, đến sử dụng đánh giá ảo và đổi tên gian hàng sau khi bị phản ánh. Điều này không chỉ gây thiệt hại cho người tiêu dùng mà còn tạo môi trường cạnh tranh không công bằng với doanh nghiệp làm ăn chân chính. Luật Thương mại điện tử 2025 ra đời được đánh giá là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, tạo nền tảng cho thị trường sàn thương mại điện tử phát triển bền vững. Với 7 chương, 41 điều, Luật mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với nhiều loại hình hoạt động mới như: sàn giao dịch sàn thương mại điện tử, mạng xã hội có hoạt động kinh doanh, nền tảng tích hợp trung gian và hoạt động livestream bán hàng trên không gian mạng.
Để quy định chi tiết một số điều của Luật, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 248/2026/NĐ-CP, trong đó có quy định chi tiết về quy chế hoạt động livestream bán hàng; trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong hoạt động thương mại điện tử; quy định về quản lý và vận hành nền tảng thương mại điện tử… Luật Thương mại điện tử và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP cùng có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho hoạt động thương mại điện tử trong thời kỳ mới.
Theo đó, ngày 12/12 hằng năm được chọn là Ngày Thương mại điện tử quốc gia. Luật và Nghị định bắt buộc công khai quy chế hoạt động livestream bán hàng và yêu cầu xác thực điện tử đối với danh tính người bán cũng như người livestream bán hàng kể từ ngày 01/1/2027; nội dung giới thiệu sản phẩm phải trung thực, không gây nhầm lẫn về công dụng, chất lượng, xuất xứ, giá cả, bảo hành hoặc khả năng đáp ứng của hàng hóa. Chủ quản nền tảng thương mại điện tử có trách nhiệm kiểm tra, rà soát, gỡ bỏ và xử lý kịp thời thông tin về hàng hóa, dịch vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng hóa, dịch vụ liên quan đến hành vi kinh doanh vi phạm pháp luật trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Quy định này góp phần hạn chế tài khoản “ảo”, gian hàng không rõ chủ thể cũng như hỗ trợ truy vết, xử lý khi có hành vi vi phạm. Đối với hoạt động thương mại điện tử có yếu tố nước ngoài, các sàn thương mại điện tử nước ngoài phải đăng ký với Bộ Công thương nếu có giao diện tiếng Việt, sử dụng tên miền quốc gia “.vn” hoặc đạt từ 100.000 lượt giao dịch với người mua tại Việt Nam trong một năm. Đối với người tiêu dùng, Luật và Nghị định quy định quyền được cung cấp thông tin, quyền khiếu nại, quyền được bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền được bảo vệ khi phát sinh tranh chấp. Người mua cần được biết rõ thông tin về người bán, hàng hóa, giá cả, xuất xứ, chính sách đổi trả, bảo hành và phương thức xử lý khiếu nại.
Việc triển khai đồng bộ các quy định mới sẽ góp phần xây dựng thị trường thương mại điện tử minh bạch, cạnh tranh lành mạnh, đóng góp vào phát triển kinh tế chung của đất nước.
Việt Hà
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý