Nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm đồng bộ hệ thống pháp luật hiện hành với định hướng thực hiện chủ trương tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính, sắp xếp đơn vị hành chính, kết thúc hoạt động Thanh tra các bộ, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động kinh doanh dịch vụ thẩm định giá, ngày 10/12/2025, tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giá (Luật Giá sửa đổi 2025). Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026.
Với việc sửa đổi, bổ sung đã góp phần quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật dân sự kinh tế; tạo khung pháp lý đầy đủ cho công tác quản lý, điều hành giá; tiếp tục đẩy mạnh thực hiện chủ trương của Đảng về nguyên tắc quản lý giá theo cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước nhất là trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, hướng đến thực hiện các mục tiêu hài hòa lợi ích của doanh nghiệp sản xuất, người dân và nhà nước, góp phần kiểm soát lạm phát mục tiêu, ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển bền vững và tăng trưởng xanh.
Theo đó, Luật Giá sửa đổi 2025 sửa đổi, bổ sung một số nội dung đáng lưu ý sau:
Về phạm vi điều chỉnh
Luật Giá sửa đổi 2025 thay thế cụm từ “thanh tra chuyên ngành về giá” thành “thanh tra trong lĩnh vực giá” nhằm bảo đảm phù hợp với pháp luật về thanh tra.
Về bình ổn giá
Thực hiện theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, điều chỉnh thẩm quyền tổ chức thực hiện theo hướng phù hợp với việc bỏ cấp huyện, Luật Giá sửa đổi 2025 quy định chuyển nhiệm vụ triển khai bình ổn giá từ Ủy ban nhân dân cấp huyện cho Ủy ban nhân dân cấp xã, trên cơ sở phân công của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Quy định này tạo điều kiện cho địa phương chủ động, linh hoạt hơn trong thực hiện bình ổn giá phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Sửa đổi, bổ sung Danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá
Luật Giá sửa đổi 2025 sửa đổi, hoàn thiện tên một số hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá và thẩm quyền, hình thức định giá để bảo đảm tính đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành cũng như khắc phục một số khó khăn, vướng mắc của địa phương và bộ, ngành trong quá trình triển khai thực hiện công tác định giá Nhà nước thời gian qua.
Đồng thời Luật Giá sửa đổi 2025 bổ sung dịch vụ sử dụng hạ tầng khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ số tập trung, khu công nghệ cao và cụm công nghiệp đầu tư từ nguồn vốn ngân sách nhà nước vào danh mục Nhà nước định giá và thẩm quyền định giá do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh định giá cụ thể để giải quyết vướng mắc của mổt số địa phương trong quá trình thu tiền sử dụng dịch vụ này.
Đơn giản hóa điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm định giá
Luật Giá sửa đổi 2025 đơn giản hóa điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm định giá, cắt giảm một số yêu cầu không còn phù hợp, góp phần giảm chi phí tuân thủ thủ tục hành chính cho doanh nghiệp và tổ chức liên quan. Cụ thể, cắt giảm điều kiện cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm định giá, bãi bỏ quy định trường hợp thành viên góp vốn là tổ chức thì người đại diện theo ủy quyền của tổ chức góp vốn phải là người có thẻ thẩm định viên về giá, giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với tổ chức góp vốn, qua đó giảm bớt chi phí tuân thủ thu tục hành chính.
Chuyển chủ thể thực hiện thanh tra giá sang cơ quan thanh tra
Để bảo đảm thống nhất với Luật Thanh tra, Luật Giá sửa đổi 2025 đã chuyển chủ thể thực hiện hoạt động thanh tra trong lĩnh vực giá từ cơ quan thanh tra tài chính sang cơ quan thanh tra thực hiện chức năng thanh tra trong lĩnh vực giáo theo quy định của pháp luật về thanh tra, đồng thời tiếp tục duy trì quy định về kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá và thẩm định giá, bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước không bị gián đoạn.
Ngoài ra, để phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước và tiếp tục đẩy mạnh phân quyền, phân cấp trong quản lý giá, tăng tính chủ động cho các bộ, ngành và địa phương, Luật Giá sửa đổi 2025 cũng sửa đổi tên gọi các cơ quan có thẩm quyền về quản lý giá cho.
Có thể thấy, Luật Giá sửa đổi 2025 là cơ sở pháp lý quan trọng góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về giá, bảo đảm ổn định kinh tế – xã hội và quyền lợi của người dân, doanh nghiệp, tạo hành lang pháp lý, kịp thời xử lý những vấn đề thực tiễn, tháo gỡ “điểm nghẽn”.
Vi Sa
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý