Theo quy định của pháp luật hiện hành, nạn nhân mua bán người, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân hoặc là người dưới 18 tuổi đi cùng có quyền được trợ giúp pháp lý miễn phí.
Mục tiêu tổng quát của Chương trình là tiếp tục thể chế hóa quan điểm của Đảng, Nhà nước về công tác phòng, chống mua bán người; tập trung thực hiện có hiệu quả quy định của Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) và các quy định khác của pháp luật có liên quan. Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân, nâng cao trách nhiệm của cá nhân, gia đình, cơ quan, tổ chức và của toàn xã hội trong công tác phòng, chống mua bán người. Chủ động phòng ngừa, quyết tâm ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm tội phạm mua bán người và các hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống mua bán người, góp phần thúc đẩy và bảo vệ quyền con người, củng cố xã hội trật tự, kỷ cương, giữ gìn cuộc sống bình yên, an toàn, hạnh phúc của Nhân dân. Để đạt được mục tiêu tổng quát đó, Chương trình đã đề ra 09 mục tiêu và đưa ra 08 nhóm nhiệm vụ, giải pháp cụ thể về công tác lãnh đạo, chỉ đạo; công tác phòng ngừa xã hội; công tác quản lý, thanh tra, kiểm tra, giám sát phòng ngừa tội phạm mua bán người; đấu tranh phòng, chống mua bán người; công tác phát hiện, xử lý hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống mua bán người; công tác giải cứu, tiếp nhận, xác minh, xác định, bảo vệ, hỗ trợ nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân; công tác hoàn thiện chính sách,m pháp luật liên quan đến phòng, chống mua bán người; công tác hợp tác quốc tế trong phòng, chống mua bán người. Hằng năm, Nhà nước bố trí ngân sách cho công tác phòng, chống mua bán người, ưu tiên vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, địa bàn có tình hình mua bán người diễn biến phức tạp. Kinh phí được bố trí trong dự toán ngân sách nhà nước hằng năm của các bộ, ngành và địa phương theo phân cấp ngân sách hiện hành theo quy định của
Luật Ngân sách nhà nước và các văn bản hướng dẫn thi hành; ngoài ra, được huy động từ các nguồn tài trợ, viện trợ của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, các nguồn hợp pháp khác theo quy định của pháp luật. Bảo đảm chế độ, chính sách đối với người tham gia phòng, chống mua bán người bị thiệt hại về tính mạng, sức khỏe hoặc tài sản theo quy định của pháp luật.
Bộ Tư pháp được giao các nhiệm vụ cụ thể như sau:
- Tăng cường quản lý, kiểm tra các hoạt động tiềm ẩn nguy cơ mua bán người và vi phạm pháp luật về phòng, chống mua bán người, có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào hoạt động hỗ trợ kết hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài; hoạt động hỗ trợ cho nhận con nuôi, hoạt động đăng ký con nuôi; quản lý nội dung thông tin trên báo chí, điện ảnh, kinh doanh dịch vụ nội dung thông tin trên mạng viễn thông, mạng Internet; kinh doanh dịch vụ lữ hành, lưu trú, tư vấn du học; các lĩnh vực kinh doanh nhạy cảm; các hoạt động y tế có nguy cơ lợi dụng mang thai hộ nhân đạo... nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm các sai phạm. Cơ quan chủ trì bao gồm: Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Bộ Y tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn.
- Thực hiện các biện pháp bảo vệ, hỗ trợ nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và người dưới 18 tuổi đi cùng, bảo hộ công dân, bảo đảm kịp thời, đúng đối tượng theo quy định của pháp luật. Cơ quan chủ trì bao gồm: Bộ Y tế, Bộ Ngoại giao, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư pháp, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố và đề nghị Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn.
- Rà soát sửa đổi, bổ sung hoặc kiến nghị sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật về trợ giúp pháp lý, về chế độ trợ giúp pháp lý cho nạn nhân bị mua bán đảm bảo phù hợp với Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). Cơ quan chủ trì là Bộ Tư pháp.
Ngoài ra còn các nhiệm vụ chung trong công tác chỉ đạo, lãnh đạo, công tác phòng ngừa xã hội,...
Chính vì vậy, để tổ chức triển khai tổ chức hiệu quả Chương trình, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố và đề nghị Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Cơ quan trung ương của các Tổ chức chính trị - xã hội theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn hằng năm và từng giai đoạn chủ động xây dựng, ban hành kế hoạch cụ thể. Chính vì vậy, Bộ Tư pháp cũng đang khẩn trương xây dựng kế hoạch thực hiện Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2026 – 2030 và định hướng đến năm 2035. Theo đó, bám sát vào chức năng, nhiệm vụ của Bộ Tư pháp theo Nghị định số 09/2026/NĐ-CP ngày 10/01/2026 của Chính phủ, để triển khai hiệu quả Chương trình nêu trên, Bộ Tư pháp cần tiếp tục tham mưu, triển khai các nhiệm vụ như rà soát, hoàn thiện chính sách, pháp luật về phòng, chống mua bán người; đẩy mạnh phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chóng mua bán người, truyền thông trợ giúp pháp lý cho nạn nhân mua bán người; thực hiện trợ giúp pháp lý cho nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân của hành vi mua bán người và người dưới 18 tuổi đi cùng theo quy định của pháp luật; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng chuyên sâu về kiến thức, kỹ năng trợ giúp pháp lý trong hoạt động phòng, chống mua bán người; triển khai các hoạt động hợp tác quốc tế và phối hợp liên ngành trong công tác phòng, chống mua bán người; đẩy mạnh công tác ứng dụng công nghệ thông tin trong việc cung cấp dịch vụ TGPL cho nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân của hành vi mua bán người và người dưới 18 tuổi đi cùng và theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra, sơ kết, tổng kết việc thực hiện...